Lãng phí bảng tương tác: Hàng trăm tỉ đồng mà dùng như bảng đen

(Theo Thanhnienonline)

Áp dụng công nghệ vào việc dạy học là một chủ trương đúng. Vấn đề đặt ra ở đây là phải xuất phát từ thực tế nhu cầu để tránh lãng phí.

 Theo nhiều giáo viên, bảng tương tác ở các trường mầm non, tiểu học được sử dụng như là máy chiếu - Ảnh: Đào Ngọc Thạch
Theo nhiều giáo viên, bảng tương tác ở các trường mầm non, tiểu học được sử dụng như là máy
chiếu – Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Chênh lệch quá lớn

Tại tọa đàm “Đổi mới trang thiết bị trường học – Những vấn đề đặt ra” diễn ra vào tháng 11.2013 do Sở GD-ĐT TP.HCM kết hợp cùng Báo Sài Gòn Giải Phóng tổ chức, ông Lê Hoài Nam, Phó giám đốc sở, cho biết: “Đây là một trong những nội dung quan trọng của đề án nâng cao chất lượng giảng dạy, hiện đại hóa các thiết bị trường học do UBND TP.HCM phê duyệt. Ủy ban chỉ đạo Sở lên kế hoạch từng bước triển khai cho tất cả trường học, bậc học mà trước tiên là ở các trường mầm non và tiểu học trang bị với giá 181 triệu đồng/chiếc. Trong đó, thành phố sẽ hỗ trợ 50%, còn lại nhà trường vận động phụ huynh đóng góp”. Đơn vị trúng thầu mua sắm trang thiết bị này là Công ty CP Tiến bộ Quốc tế – AIC (trụ sở tại 69 Tuệ Tĩnh, Hà Nội).

Tuy nhiên, dư luận cho rằng mức giá trúng thầu mà đơn vị này thực hiện là quá cao so với giá gốc tại kho cũng như giá thực hiện của các đơn vị khác.

Tại Việt Nam, có nhiều đơn vị cùng cung cấp bảng tương tác với tính năng giống nhau, chất lượng không khác nhưng giá của thiết bị mà AIC phân phối độc quyền chênh lệch gấp nhiều lần so với các nhà cung cấp khác.

Báo Thanh Niên đã thu thập báo giá của một số đơn vị khác và thấy có sự khác biệt rất lớn. Cụ thể, chỉ tính theo giá tại kho (chưa tính giá áp dụng vào các trường), đã có sự chênh lệch gấp 2,2 – 3,6 lần (xem bảng 1).

Tại tọa đàm nêu trên, bà Hoàng Thị Thúy Nga, Giám đốc, đại diện phía nam Công ty AIC, cho biết kinh phí này bao gồm thuế nhập khẩu, phí vận chuyển bằng đường biển, phí lắp đặt, đào tạo, tập huấn, phí bảo hành 1 năm và kinh phí xã hội hóa trong 2 năm. Một bộ bảng tương tác bao gồm các máy móc liên quan như bảng trình chiếu, máy chiếu, chân máy, bộ chuyển, phần mềm… Tuy nhiên, theo các đơn vị chúng tôi tìm hiểu, giá các đơn vị đưa ra cũng bao gồm tất cả những hạng mục này.

Thử làm một phép tính để thấy sự chênh lệch lớn đến đâu và học sinh sẽ được hưởng lợi thế nào khi giá thành bộ bảng tương tác hạ xuống.

Theo bảng 2, với giả định theo giá các đơn vị khác cung cấp là 60 triệu đồng/bộ, còn nếu tận dụng được các thiết bị đã có sẵn như máy tính, projector thì chỉ khoảng 30 triệu/bộ. Chúng tôi giả định có 606 trường được trang bị bảng tương tác (theo kế hoạch của Sở GD-ĐT TP.HCM). Với khoảng 180 tỉ đồng và mức giá 181 triệu đồng/bộ theo giá của AIC thì mỗi trường chỉ có thể được trang bị tối đa là 2 bộ. Trong khi đó, nếu đầu tư với mức giá 60 triệu đồng/bộ thì mỗi trường có đến 5 bộ. Còn nếu biết tận dụng tiết kiệm dựa trên thiết bị đã có sẵn thì mỗi trường có thể có đến 10 bộ. Có nghĩa là khoảng 30 – 50% số lớp học trên một cấp sẽ được trang bị bảng tương tác. Lúc đó thì sức ảnh hưởng tích cực lên chất lượng giáo dục mới lớn. Với 2 bảng một trường cho hơn 20 lớp học thì sao có thể có hiệu quả giảng dạy tốt được, đấy là chưa kể về chất lượng phần mềm, nội dung.

Lớp học thông minh không chỉ dựa vào công nghệ

Tuy nhiên, vấn đề quan trọng trong việc đầu tư bảng tương tác không phải là chọn bảng gì, công nghệ nào, mà là nội dung gì sẽ đi kèm với cái đó.

Một chuyên gia nghiên cứu về bảng tương tác nhận định rằng các trường học đang coi bảng tương tác như một giải pháp thần kỳ và đầu tư ồ ạt mà không nhận thức được một nhầm lẫn rất nguy hiểm rằng lớp học được trang bị công nghệ chưa hẳn là lớp học thông minh. “Một câu hỏi rất lớn cần được giải đáp là giáo viên sử dụng nội dung gì để dạy với hệ thống thiết bị đó?”, chuyên gia này đặt vấn đề. Không có bài giảng số thì đầu tư thiết bị phần cứng là vô nghĩa và lãng phí.

Hiện nay, các hình thức bài giảng đang được áp dụng trong trường học bao gồm: bài giảng PowerPoint giáo viên tự soạn, bài giảng trong sách giáo khoa được scan/đánh máy lại, một số video clips, bài học do giáo viên tự tìm trên internet; một số bài học tiếng Anh trong CD đính kèm các bộ sách… Các bài giảng này hầu như không có tính tương tác: bài học được chiếu lên bảng tương tác và học sinh viết chữ lên bảng. Như vậy bảng tương tác có chức năng như bảng truyền thống nhưng chi phí lại quá đắt.

Nếu không giải quyết được vấn đề thiết bị công nghệ đi kèm với bài giảng số, chỉ trong một thời gian ngắn, các thiết bị này sẽ bị bỏ quên và không được sử dụng (do thao tác phức tạp, mất thời gian mà hiệu quả chỉ như bảng truyền thống), gây lãng phí rất lớn. Đánh giá về điều này, một chuyên gia phân tích rằng việc sử dụng bảng tương tác và lớp học thông minh tại các nước khác hiệu quả là vì họ có nội dung số tốt chứ không phải vì công nghệ hiện đại và đắt đỏ. Chưa kể, công nghệ khoảng 2 năm đã lạc hậu mà chúng ta chọn giải pháp chi phí lớn như vậy thì quá phí phạm và xa xỉ.

“Tôi tin rằng, bảng tương tác hiện nay vẫn còn nằm “đắp chiếu” tại rất nhiều trường”, chuyên gia này kết luận. Và đây chính là thực tế hiện nay.

Công nghệ có phải là chiếc đũa thần ?

Giáo dục nước ta hiện nay dường như đang nằm trong tình trạng chờ đợi, trông cậy quá nhiều vào sự kỳ diệu của công nghệ, thiết bị hiện đại mà không cần biết đến điều kiện cơ bản, nhu cầu thực tế có phù hợp hay không.

Sau hơn nửa chặng đường thực hiện Đề án ngoại ngữ quốc gia 2020, ngày 19.5, lãnh đạo Bộ GD-ĐT chính thức đưa ra những nhận định về việc thực hiện đề án này. Sau rất nhiều phản hồi từ dư luận về sự lãng phí, không thiết thực, thiếu hiệu quả của đề án, đến giờ Bộ GD-ĐT chính thức thừa nhận: “Phân bổ kinh phí không cân đối giữa các hạng mục chi; sử dụng ngân sách lãng phí, đặc biệt ở khâu mua sắm thiết bị dạy học”.

Theo đó các địa phương đua nhau mua sắm thiết bị mới mà không rà soát, kiểm kê thiết bị đã có, mua các thiết bị công nghệ thông tin chỉ có phần cứng, không có các phần mềm ứng dụng đi kèm nên không sử dụng được hoặc không khai thác hết được tính năng của thiết bị. Trong khi đó, vấn đề đáng quan tâm hơn là chất lượng giáo viên để đáp ứng đề án lại không có hướng thực hiện hợp lý; dẫn đến hiện tượng chuẩn giáo viên tiếng Anh giảm so với lúc ban đầu và đi đến thực trạng hết sức lo ngại là có tỉnh đến nay không có một giáo viên đạt chuẩn theo yêu cầu. Bi đát hơn, tại hội nghị giao ban công tác triển khai thực hiện Đề án ngoại ngữ quốc gia 2020 khối các trường ĐH, CĐ trực thuộc Bộ GD-ĐT diễn ra tại TP.HCM hồi đầu tháng 5, chính Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển thừa nhận có đến 90% giáo viên không đạt yêu cầu. Có giảng viên ĐH trình độ ngoại ngữ thực tế chỉ bằng yêu cầu đầu ra của học sinh tiểu học!

Trong tháng 4, xã hội đã một phen bất bình trước đề án đổi mới chương trình – sách giáo khoa mà lãnh đạo Bộ  GD-ĐT trình trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Trước khi Bộ trưởng Phạm Vũ Luận bác bỏ thông tin về kinh phí thì dự kiến chi tiêu cho đề án được công bố là hơn 34.000 tỉ đồng.

Trong đó chỉ có 105 tỉ đồng dành cho phần quan trọng nhất là biên soạn chương trình – sách giáo khoa, sách giáo viên. Còn đến 20.100 tỉ đồng (khoản kinh phí lớn nhất) dành cho trang thiết bị dạy học, dự kiến thay thế 50% thiết bị dạy học đang có. Trong khi đó, thực tế ai cũng thấy rằng trang thiết bị, đồ dùng dạy học được trang bị ở nhiều trường, nhiều nơi vẫn còn để trong kho, chưa qua sử dụng.

Chủ trương trang bị bảng tương tác của Sở GD-ĐT TP.HCM gây nhiều ý kiến phản bác một phần cũng vì lẽ này.

Không ai phủ nhận lợi ích của công nghệ, trang thiết bị hiện đại đối với việc dạy và học. Thế nhưng việc đầu tư mua sắm thiết bị công nghệ cần nằm trong một chiến lược tổng thể và phải có mục tiêu rõ ràng. Chứ không nên theo kiểu làm chắp vá như hiện nay khiến người dân không thể không hoài nghi về những tư lợi của lãnh đạo các cấp trong ngành giáo dục dưới vỏ bọc công nghệ. Ở đây, chúng tôi muốn lặp lại nhận định của một chuyên gia về công nghệ rằng mục đích của công nghệ là để giảm chi phí giảng dạy chứ không làm giáo dục trở nên đắt đỏ và xa xỉ.

Thùy Ngân

Bảng 1

Bảng 1

Bảng 2

Bảng 2

Đăng Nguyên

Advertisements

Kiện toàn tổ chức bộ máy và bổ nhiệm cán bộ quản lý Đại học Huế

GD&TĐ – Đại học Huế đã tổ chức công bố các quyết định kiện toàn bộ máy và bổ nhiệm cán bộ quản lý của Đại học Huế.

Tại Lễ công bố, các văn bản liên quan tới việc kiện toàn bộ máy và bổ nhiệm cán bộ do Giám đốc Đại học Huế, PGS.TS Nguyễn Văn Toàn ký  đã được công bố: 

Le cong bo QD_CJKZ

Việc đổi tên Ban Tổ chức Nhân sự Đại học Huế thành Ban Tổ chức cán bộ Đại học Huế;  việc đổi tên Ban Khoa học Công nghệ thành Ban Khoa học Công nghệ và Môi trường Đại học Huế;  việc đổi tên Ban Công tác Sinh viên thành Ban Công tác Học sinh Sinh viên Đại học Huế;

Việc thành lập Ban Thanh tra Đại học Huế trên cơ sở chia tách Ban Thanh tra Pháp chế – Thi đua Khen thưởng Đại học Huế;  việc thành lập Ban Pháp chế – Thi đua Đại học Huế;

Việc thành lập Ban Đào tạo Đại học Huế trên cơ sở sáp nhập Ban Đào tạo Đại học Đại học Huế và Ban Đào tạo Sau đại học Đại học Huế;

Việc thành lập Ban Cơ sở vật chất Đại học Huế trên cơ sở sáp nhập Ban Quản lý Dự án Xây dựng Đại học Huế và Ban Quản trị Cơ sở vật chất Đại học Huế (các QĐ có hiệu lực từ ngày 6/6/2014)

Trước đó, Giám đốc Đại học Huế cũng đã ký Quyết định số 808/ QĐ ĐHH về việc thành lập Viện Công nghệ Sinh học Đại học Huế là đơn vị trực thuộc Đại học Huế, có chức năng, nhiệm vụ được quy định trong quy chế tổ chức và hoạt động của Viện, của Đại học Huế và các quy định của pháp luật hiện hành kể từ ngày 2/5/2014.

Cũng trong  Ngày 12/5/2014, Giám đốc Đại học Huế đã ký quyết định 930/QĐ ĐHH về việc chuyển đổi mô hình quản lý Tạp chí Khoa học Đại học Huế thành đơn vị trực thuộc Đại học Huế. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký.

Cùng với các quyết định đổi tên, thành lập các ban, đơn vị trực thuộc, Giám đốc Đại học Huế đã có các quyết định bổ nhiệm cán bộ quản lý nhiệm kỳ 2011 – 2016.

Thanh Huế (báo GD&TĐ ngày 13/5/2014)

Mạnh tay đầu tư cơ sở vật chất

Bên cạnh việc bồi dưỡng, nâng cao năng lực sử dụng ngôn ngữ cho GV ngoại ngữ, nhiều địa phương đã chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện đại để nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ ở các trường phổ thông. Môi trường học tập hiện đại, sôi động kích thích tinh thần tự học, chủ động tiếp thu kiến thức của học sinh.

ik600 2

Thuận lợi khi thí điểm

Theo ông Lê Trung Chinh, Giám đốc Sở GD&ĐT Đà Nẵng, hiện toàn thành phố đã đầu tư được 56 phòng học ngoại ngữ tại các trường học cùng phần mềm xây dựng ngân hàng đề thi, câu hỏi trắc nghiệm. chỉ tính riêng đầu năm học 2013 – 2014 này, Đà Nẵng đã đưa vào sử dụng 21 phòng học ngoại ngữ cho các trường phổ thông, với tổng số tiền gần 5 tỷ đồng từ nguồn kinh phí chương trình mục tiêu năm 2013. Nói về việc được đầu tư trang thiết bị dạy học hiện đại cho phòng ngoại ngữ với kinh phí gần 290 triệu đồng, ông Võ Xuân Tấn – Hiệu trưởng trường THCS Nguyễn Văn Cừ (quận Sơn Trà) cho biết: “Lâu nay nhà trường luôn ao ước có một phòng ngoại ngữ để nâng cao chất lượng dạy và học. Thế nhưng, đây là bài toán khó của nhà trường vì kinh phí eo hẹp. Nay được Sở GD-ĐT đầu tư phòng học khang trang, hiện đại như vậy, thầy và trò nhà trường rất phần khởi”. Trường Trần Bình Trọng là một trong những trường tiểu học được Sở GD-ĐT đầu tư phòng học ngoại ngữ khá sớm trên địa bàn quận Liên Chiểu từ năm 2012. Ông Nguyễn Hỷ – Hiệu trưởng Trường tiểu học Trần Bình Trọng – đánh giá việc đưa vào sử dụng phòng học ngoại ngữ tại trường trong thời gian qua đã mang lại hiệu quả giáo dục khá tốt. Cứ đến giờ học ngoại ngữ, học sinh thích thú, chủ động hơn trong việc nắm bắt kiến thức. “Chỉ sau một năm sử dụng phòng học ngoại ngữ, chất lượng giáo dục của nhà trường đã nâng lên rõ rệt”, ông Hỷ khẳng định.

Hiện quận Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng) đang triển khai thí điểm dạy và học ngoại ngữ bắt buộc đối với HS lớp 6,7 tại 3 trường THCS Lê Lợi, THCS Trần Đại Nghĩa, và Huỳnh Bá Chánh. Ông Nguyễn Lâm – Trưởng phòng GD&ĐT Ngũ Hành Sơn cho biết, nhưng HS theo học chương trình thí điểm đều được khảo sát đầu vào, mỗi trường chỉ có 1 lớp/1 khối. Ở các trường này đều được trang bị một phòng học ngoại ngữ được đầu tư rất hiện đại từ chương trình mục tiêu. Chính vì vậy, HS rất thuận lợi trong việc rèn được 4 kỹ năng nghe – nói – đọc – viết.

Quảng Bình mới chỉ thực hiện triển khai thí điểm dạy tiếng Anh đối với bậc THCS theo chương trình lớp 6, lớp 7 tại một số trường trên địa bàn thành phố Đồng Hới và huyện Bố Trạch nhưng cũng đã đầu tư trang thiết bị cho 41 phòng học ngoại ngữ cho các đơn vị. Việc rà soát, đánh giá năng lực tiếng Anh đối với giáo viên đang giảng dạy tại các trung tâm GDTX, TCCN và trung tâm ngoại ngữ trong tỉnh cũng đã được tiến hành xong.

Nhiều giáo viên dạy môn ngoại ngữ cấp phổ thông ở các trường học cũng có chung nhận xét. Việc ứng dụng CNTT, sử dụng các phương tiện hỗ trợ dạy học trong bộ môn Ngoại ngữ đã tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên trong quá trình truyền đạt kiến thức. Các thiết bị dạy học hiện đại tạo ra sự tương tác hiệu quả giữa GV và HS, giúp các em hứng thú, chủ động tiếp thu kiến thức. Với mô hình phòng học ngoại ngữ này, các em có thể học nhóm, thảo luận sôi nổi, đưa ra chính kiến của mình, xem các chương trình hội thoại, cơ hội rèn luyện các kỹ năng nghe – nói vì vậy cũng nhiều hơn trước…

Bài toán đội ngũ

Khó khăn lớn nhất, ngoài bài toán kinh phí, theo ông Lê Trung Chinh, qua thực tế thì việc bồi dưỡng trình độ chuyên môn cho giáo viên không thể một sớm, một chiều, nhất là với các GV lớn tuổi. Đồng ý với quan điểm này, ông Nguyên Lâm – Trưởng phòng GD&ĐT Ngũ Hành Sơn nhận xét: “Chương trình bồi dưỡng, nâng cao năng lực ngôn ngữ cho GV Tiếng Anh rất hay với điều kiện được vận dụng cho những đối tượng có năng lực, trình độ và yêu công việc. Với những GV lớn tuổi, theo đuổi được chương trình này thì rất vất vả”. Việc GV vừa tham gia bồi dưỡng vừa gánh vác công việc chuyên môn ở trường nên cũng gặp nhiều khó khăn. Điều này thể hiện rõ qua buổi hội thảo vào đầu năm 2013 do Viện Anh ngữ Đà nẵng –  ĐH Queensland, Cambridge ESOL Việt Nam và Sở GD&ĐT tổ chức nhằm phục vụ cho kỳ thi sát hạch lấy chứng chỉ FEC quốc tế – tương đương với cấp độ B2 theo CEFR, khung tham chiếu châu Âu. Có không ít GV cho rằng rất khó để đảm bảo tính chuyên cần khi tham gia chương trình bồi dưỡng, dù lịch học chỉ 2 buổi/tuần. Nhiều GV vẫn phải dạy trên dưới 20 tiết/tuần ở trường nên việc đi học đã gây ít nhiều ảnh hưởng, xáo trộn, có quá ít thời gian để đầu tư cho bài vở.

Trường THPT chuyên Quảng Bình được xem là một trong nhưng trường đi đầu trong thí điểm dạy các môn khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh. Từ thành công của hai tiết dạy thí điểm tại một lớp chuyên toán và không chuyên, dự định trong thời gian tới, tổ Toán của nhà trường sẽ tiếp tục dạy thử nghiệm chương trình tự chọn, đồng thời triển khai các bài kiểm tra 15 phút và làm bài tập bằng tiếng Anh để học sinh tiếp tục làm quen với hình thức học tập mới mẻ này. Dự kiến năm học 2014 – 2015, việc dạy và học các môn KHTN bằng tiếng Anh sẽ mở rộng sang các môn khác như Vật lý, Sinh học, Hóa học, Tin học, … Trường THPT chuyên Quảng Bình cũng đang tiến hành tổ chức các lớp tiếng Anh giao tiếp tại trường với sự tham gia của GV nước ngoài nhằm nâng cao kỹ năng sử dụng tiếng Anh cho đội ngũ GV, sẵn sàng cho việc triển khai thực hiện các nội dung đề án …

Có một băn khoăn khác về phía phụ huynh có con em theo học chương trình dạy và học ngoại ngữ bắt buộc đó là theo chương trình Anh văn 10 năm (lớp 3 – lớp 12), thì khi lên những lớp lớn hơn ở THCS và THPT liệu có được cùng ngồi chung với nhau để cùng học chung chương trình, hay lại bị phân tán vì trình độ học tập của các em ở mỗi trường, lớp, quận, đều không thể đồng nhất. Tại Quận Cẩm Lệ, Đà Nẵng, chủ trương của quận sẽ cho thêm một trường tiểu học để học chung chương trình thí điểm này và sẽ gom học sinh của hai trường này về THCS Nguyễn Văn Linh nếu các em lên cấp THCS để các em tiếp tục học chung chương trình Anh văn thí điểm năm thứ 4. Đây cũng là bài toán mà các cấp quản lý ngành GD&ĐT cũng phải tính đến trước khi quá muộn.

(theo Hà Nguyên, báo Giáo dục và Phát triển, ngày 30 tháng 4 năm 2014)